Ішкі түйсік
Тұтқаны қойыңыз. Егер бұл алаяқтар болса – сіз ештеңе жоғалтпайсыз.
01
02
03
04
05
06
01
SMS және OTP кодтарды ешкімге айтпаңыз
Банкке де, полицияға да, туыстарға да, мессенджердегі ешкімге де – ешқашан және еш жерде бермеңіз. Тіпті «жеке басыңызды растау үшін» десе де – айтпаңыз.
02
Тұтқаны қойып, өзіңіз қайта хабарласыңыз
«Банктен» кез келген қоңырау түскенде бірден тұтқаны қойып, 7575 нөміріне немесе картаңыздың артындағы ресми нөмірге өзіңіз қоңырау шалыңыз. Бұл – алаяқтықтың кез келген сценарийін бірден тоқтатады.
03
Деректемелерді міндетті түрде телефон арқылы нақтылаңыз
Пошта немесе мессенджер арқылы алынған жаңа төлем деректерін әрқашан қоңырау шалып растаңыз.
04
Бейтаныс және шетелдік нөмірлерден қоңырауларды бұғаттаңыз
Бұл iOS және Android жүйелеріндегі стандартты функция. Алаяқтардың көпшілігі шетелдік немесе жалған нөмірлерден қоңырау шалады.
05
AnyDesk, TeamViewer, RustDesk орнатпаңыз
Егер «техқолдау қызметі» қандай да бір қосымша орнатуды сұраса – ол техқолдау емес. Банктер мұндай тәсілді қолданбайды.
06
Тек тексерілген сайттардан сатып алыңыз
Жаңа реквизиттер бойынша 100% алдын ала төлем жасаудан сақ болыңыз. Сайттың адресін мұқият тексеріңіз – алаяқтар жиі жалған (ұқсас) домендер жасайды.
07
Құпиясөздерді password‑менеджерде сақтаңыз
Әр сервиске әртүрлі құпиясөз қолданыңыз. Мүмкіндігінше барлық жерде екі факторлы аутентификацияны (2FA) қосыңыз.
08
Мессенджерлерден дауыс жазбалары мен биодеректерді таратпаңыз
Құжаттардың сканын, құжатпен түскен селфиді, ұзақ дауыс хабарламаларын жібермеңіз. Бұл – дипфейк жасау үшін қолданылатын негізгі материал.
Жаңартулар арқылы қауіпсіздік одан әрі күшейтіледі. Жаңартылмаған iOS немесе Android – бұл алаяқтар үшін ашық тұрған есік сияқты. • Жүйені автоматты түрде жаңартуды қосыңыз • Банктік қосымшаларды тек App Store/ Google Play арқылы жаңартыңыз • Android қолдансаңыз – сенімді өндірушінің антивирусын орнатыңыз